close
close
nethel4nd

Joodse huizen in Haarlem opengesteld op 4 mei. ’Bijna twee jaar werden de bewoners van Tempeliersstraat 19 gechanteerd en later verraden’

Salomon Simons en Annalise Woudstra die woonden aan de Zaanenlaan 79.© Open Joodse Huizen

Jaap Timmers

Haarlem

In Haarlem zijn 4 mei vijftien huizen opengesteld waarin verhalen worden verteld over vervolging en deportatie van Joodse inwoners. Iedereen is welkom op één van de locaties.

De bijeenkomsten duren drie kwartier en zijn gratis toegankelijk. Reserveren is niet mogelijk, en vol is vol. Bespreken is wel mogelijk voor de sessies in de Schuur en het Verhalenhuis. Het voormalige Joodse gemeentegebouw aan de Lange Wijngaardstraat houdt 4 mei open huis.

Het herdenkingsprogramma heet ’Open Joodse Huizen | Huizen van Verzet’. Het is georganiseerd door een werkgroep met ondersteuning van het Joods Cultureel Kwartier. Nabestaanden, getuigen en onderzoekers vertellen op de locaties over buurtgenoten die tijdens de Tweede Wereldoorlog door de nazi’s zijn vermoord of zijn omgekomen, en over gezinnen die uiteen zijn gereten.

Tastbaar

De werkgroep laat weten in een bericht aan de media: ’Dat levert verhalen op die heel verschillend zijn maar allemaal authentiek. Door ze te vertellen daar waar vervolgden of verzetsmensen woonden en werkten, krijgen ze een extra tastbare dimensie’.

Er zijn flink wat verhalen opgediept over vervolging, vertrouwen en verraad, onderduik en verzet. ’En over de keuzes die mensen soms binnen minuten moesten maken en die bepalend waren voor de rest van hun leven. Omdat ze Jood waren, of gewoon omdat ze een hart hadden.’

Het Verhalenhuis presenteert twee getuigenissen over de oorlogstijd en onderduik, die op kinderen zijn gericht. Ook wordt de korte historie van het Joods Lyceum verteld. In een pand aan de Slachthuisstraat krijgen bezoekers antwoord op de vraag naar wie de J.J. Hamelinkstraat is vernoemd. De Vrijmetselarij staat centraal aan de Ripperdastraat.

Radio

Er is een plattegrond gemaakt van de adressen waar de verhalen te horen zijn. Een ervan is Tempeliersstraat 19. Als op 10 mei 1940 de radio bericht over de inval van de Duitsers vragen de leden van het Joodse gezin De Raaij zich af wat ze moeten doen.

Uit een getuigenis blijkt dat deze mensen een vergeefse poging doen naar Engeland te vluchten. Ze krijgen een onderduikadres aangeboden, dat betrouwbaar lijkt. ’Niets blijkt minder waar.’ Bijna twee jaar wordt het gezin door de bewoners van hun onderduikadres gechanteerd. ’Uiteindelijk verraden deze hen aan een neef die bij de Sicherheitsdienst zit.’

(Tekst gaat door onder de foto)

De locaties van het programma in Haarlem. 1. Bakenessergracht 46B; 2. Zaanenlaan 79; 3. Lange Wijngaardstraat 14; 4. Schouwtjeslaan 53sw; 5. Slachthuisstraat 1Brd; 6. Tempeliersstraat 19; 7. President Steijnstraat 5; 8. Kleverparkweg 37; 9. Lange Begijnestraat 9 (Schuur); 10. Vijverlaan 6; 11. Ripperdastraat 13; 12. Van Egmondstraat 7 (Verhalenhuis); 13 Groot Heiligland 27; 14. Van Egmondstraat 7 (Verhalenhuis); 15. Hagestraat 10.© Open Joodse Huizen

De huidige bewoners van Zaanenlaan 79 vonden fotoboeken onder de vloer. De foto’s bleken de familie Simons te hebben toebehoord, die daar tot de oorlog woonde. De ouders Annalise Woudstra en Salomon Simons werden in Sobibor vermoord. Hun zonen overleefden de oorlog en hebben de fotoboeken gekregen.

Plan

De adressen, het volledige programma en de tijdstippen voor bezoek staan op de website van het Joods Cultureel Centrum: https://jck.nl/open-joodse-huizen/haarlem

Related Articles

Back to top button